ITR ਫਾਈਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ — ਸੌਖੀ ਗਾਈਡ

ਹਰ ਸਾਲ ਟੈਕਸ ਭਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਘਬਰਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਤਿਆਰ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਤਨਖ਼ਾਹ ਵਾਲੀ ਸਧਾਰਨ ITR ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਓ ਸੌਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸਮਝੀਏ।

ITR ਕਿਸ ਨੂੰ ਭਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ

• ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਆਮਦਨ ਤੈਅ ਟੈਕਸ-ਮੁਕਤ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
• ਜੋ ਕੱਟੇ ਗਏ TDS ਦਾ ਰਿਫ਼ੰਡ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
• ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਨ ਜਾਂ ਵੀਜ਼ਾ ਲਈ ਆਮਦਨ ਦਾ ਸਬੂਤ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
• ਜੋ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਸ਼ਰਤਾਂ (ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਆਮਦਨ/ਜਾਇਦਾਦ, ਵੱਡੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਆਦਿ) ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਕਿਹੜਾ ITR ਫ਼ਾਰਮ ਚੁਣੀਏ

• ITR-1 (ਸਹਜ): ਤਨਖ਼ਾਹ, ਇੱਕ ਘਰ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਤੇ ਸਾਧਾਰਨ ਆਮਦਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ।
• ITR-2: ਕੈਪੀਟਲ ਗੇਨ ਜਾਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ।
• ITR-3 / ITR-4: ਕਾਰੋਬਾਰ ਜਾਂ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ।

ਸੁਝਾਅ: ਗ਼ਲਤ ITR ਫ਼ਾਰਮ ਭਰਨ ਨਾਲ ਰਿਟਰਨ "ਡਿਫ਼ੈਕਟਿਵ" ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਪੱਕਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਫ਼ਾਰਮ ਸਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁੱਛ ਲਓ।

ਲੋੜੀਂਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼

• PAN ਤੇ Aadhaar (ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਲਿੰਕ)
• Form 16 (ਤਨਖ਼ਾਹ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਮਾਲਕ ਵੱਲੋਂ)
• ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਤੇ ਵਿਆਜ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ
• AIS / Form 26AS (ਪੋਰਟਲ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ)
• ਕਟੌਤੀਆਂ ਦੇ ਸਬੂਤ (LIC, PPF, ਬੀਮਾ, ਹੋਮ ਲੋਨ ਵਿਆਜ ਆਦਿ)

ITR ਭਰਨ ਦੇ ਸਟੈੱਪ

1. ਲੌਗਇਨ ਕਰੋ। incometax.gov.in ਖੋਲ੍ਹੋ ਤੇ PAN (ਯੂਜ਼ਰ ID) ਨਾਲ ਲੌਗਇਨ ਕਰੋ।
2. e-File → ITR ਚੁਣੋ। e-File ਮੀਨੂ ਵਿੱਚੋਂ Income Tax Return ਤੇ ਸਹੀ ਅਸੈਸਮੈਂਟ ਸਾਲ ਚੁਣੋ।
3. ਸਹੀ ਫ਼ਾਰਮ ਚੁਣੋ। ਆਪਣੀ ਆਮਦਨ ਮੁਤਾਬਕ ITR-1, ITR-2 ਆਦਿ ਚੁਣੋ।
4. ਵੇਰਵੇ ਭਰੋ। Form 16, ਬੈਂਕ ਵਿਆਜ ਤੇ AIS/26AS ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਆਮਦਨ ਤੇ ਕਟੌਤੀਆਂ ਭਰੋ; ਪਹਿਲਾਂ ਭਰੇ (pre-filled) ਵੇਰਵੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਂਚੋ।
5. ਸਬਮਿਟ ਤੇ e-Verify। ਰਿਟਰਨ ਸਬਮਿਟ ਕਰੋ ਤੇ ਆਧਾਰ OTP ਜਾਂ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ e-Verify ਕਰੋ — ਵੈਰੀਫ਼ਾਈ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰਿਟਰਨ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ।

ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਤੀ ਤੇ ਲੇਟ ਫ਼ੀਸ

ਤਨਖ਼ਾਹ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ITR ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਤੀ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਅਸੈਸਮੈਂਟ ਸਾਲ ਦੀ 31 ਜੁਲਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ (ਸਰਕਾਰ ਵਧਾ ਵੀ ਸਕਦੀ ਹੈ)। ਮਿਤੀ ਲੰਘ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਬਿਲੇਟਡ ਰਿਟਰਨ ਭਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਪਰ ਲੇਟ ਫ਼ੀਸ ਤੇ ਵਿਆਜ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫ਼ੀਸ/ਹੱਦ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ — ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੋਰਟਲ (incometax.gov.in) ਵੇਖੋ।

ਜੇ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਔਖਾ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ Sahayak Seva ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ITR ਫਾਈਲਿੰਗ, ਫ਼ਾਰਮ ਦੀ ਚੋਣ ਤੇ ਰਿਫ਼ੰਡ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬੱਸ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ WhatsApp ਤੇ ਭੇਜੋ ਤੇ ਬਾਕੀ ਅਸੀਂ ਸੰਭਾਲ ਲਵਾਂਗੇ।